تاریخ و فرهنگ ایران در عهد فردوسی

تاریخ و فرهنگ ایران در عهد فردوسی

راستا نیوز/ رضا بختیاری کیان: حکیم توس در حدود سال ۳۲۹ یا ۳۳۰ هجری قمری در ده ( باژ ) از دهات طابران توس به دنیا آمده است. زمان ، اواخر عهد سامانی است که توانسته بودند پادشاهی صفاری را برچینند و خود را جایگزین آنان سازند، صفاریان به نوعی اولین ایرانیانی بودند که به شکلی سازمان یافته جلوی نفوذ زبان عربی در ایران را گرفتند.یعقوب لیث موسس سلسله صفاری سخت دلبسته آداب و زبان های ایرانی بود و برخلاف بسیاری از بزرگان آن روزگار از زبان عربی سر رشته ای نداشت . علاقه یعقوب لیث به فرهنگ پارسی دلیل رواج زبان فارسی در قلمرو دولت او گردید که این مناطق غالبا در خاور ایران قرار می گرفتند.

یعقوب لیث به ادبیات عربی اعتقادی نداشت و می گفت:《 چیزی که من درنمی یابم ، چرا باید گفته شود؟》شاید اگر صفاریان موفق به شکست طاهریان نمی شدند؛ هیچ گاه فرصتی برای بزرگانی چون دقیقی یا فردوسی بزرگ پیش نمی آمد که بتوانند تاریخ تمدن ایران را به رشته نظم پارسی درآورند .سامانیان که از سال ۲۷۹ تا سال ۳۸۹ هجری سلطنت کردند ؛ با از سر راه برداشتن سلسله معظم صفاری توانستند سومین دولت مقتدر ایرانی باشند که پس از اضمحلال ساسانیان بر ایران حکم برانند.

سامانیان ایرانی نژاد بودند و به عکس طاهریان که علاقه ای به ادب ایرانی از خود نشان نمی دادند به ملیت خود اهمیت می دادند و سعی در حفظ آداب و رسوم ایران باستان داشتند .آنان شاعران و نویسندگان را به پارسی گویی و پارسی سرایی تشویق می نمودند و سعی در برگرداندن کتابهای معتبر از زبان های اصلی و عربی به فارسی دری داشتند. سامانیان حکومت های تابعه ای داشتند که هر یک در منطقه ای حکمرانی می کردند. آل عراق که در خوارزم حکومت داشتند و مامونیان که حتی در دوره غزنویان و پس از سقوط سامانیان در خوارزم استقلال داشتند.آل محتاج که نام دیگرشان چغانیان بوده است . خاندان سیمجوری و امرای طبرستان از حکومت های دیگر تابعه سامانیان اند. قلمرو اصلی حکومت سامانی هم که توسط خود خاندان سامانی اداره می شده است منطقه ” ماوراءالنهر ” بوده است.

دانشمندانی مانند ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا در دربار آنان به سر می بردند . سلسله آنان در سال ۴۰۸ هجری منقرض شد. در حقیقت بزرگانی مانند فردوسی بزرگ که خدمات شایانی به تاریخ ، فرهنگ و تمدن ایران زمین ارائه نموده اند محصول کارخانه ادب و سیاست ایران دوستی سامانی و صفاری است. درست است که نام محمود غزنوی با شاهنامه قرین گشته است ولی شاهنامه و فردوسی هیچ وامی به این سلطان غازی ندارد و بیش از آن که وامدار غزنویان باشد که در دوره سرایش شاهنامه بر بخش بزرگی از ایران حکومت می کردند؛ وامدار صفاریان و سامانیانی است که توانستند در مدت سلطنت خود زبان فارسی را از آفت اهمال و بی توجهی شدید طاهریان نجات دهند.

درباره نویسنده

1749مطلب نوشته است .

One Comment on “تاریخ و فرهنگ ایران در عهد فردوسی”

  • Payman wrote on ۲۲ مهر, ۱۳۹۷, ۲۰:۰۱

    عالی بود کاش یک یعقوب لیث صفاری دیگر ظهور می‌کرد 

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .


تمام حقوق این سایت برای © 2019 راستا نیوز. محفوظ است.
طراحی شده توسط : سعید مرادی